Türkiye’de evlilik birliğinin hukuken sona erdirilmesi için belirli şartların yerine getirilmesi ve yetkili aile mahkemesine başvurulması gerekmektedir. Boşanma davası nasıl açılır, boşanmak için nereye başvurulur, hangi belgeler gereklidir ve boşanma süreci nasıl ilerler? Bu sorular, evliliğini sona erdirmeyi düşünen kişilerin en çok merak ettiği konular arasındadır.
Boşanma davaları, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre yürütülmekte olup eşlerin anlaşmasına, boşanma sebeplerine, çocukların durumuna ve tarafların taleplerine göre farklı hukuki süreçler içermektedir.
Özellikle anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanma, nafaka, velayet, maddi ve manevi tazminat ile mal paylaşımı gibi konular, boşanma davasının kapsamını ve sonuçlarını doğrudan etkileyebilmektedir.
Diyarbakır’da boşanma davası açmayı düşünen kişiler açısından da davanın doğru mahkemede açılması, boşanma dilekçesinin hazırlanması, delillerin sunulması ve yasal sürelerin takip edilmesi önem taşımaktadır.
Bu rehberde boşanma davasının nasıl açıldığını, boşanma sebeplerini, gerekli belgeleri, mahkeme sürecini ve boşanma davasında dikkat edilmesi gereken hukuki konuları ayrıntılı şekilde ele alacağız.
Boşanma Davası Nedir?
Boşanma davası, hukuken geçerli bir evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesi amacıyla eşlerden biri veya her ikisi tarafından açılan davadır.
Türk hukukunda evlilik, eşlerin yalnızca ayrı yaşamaya başlamasıyla veya kendi aralarında boşanma konusunda anlaşmalarıyla sona ermez. Boşanmanın hukuki sonuç doğurabilmesi için mahkemenin boşanma kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi gerekmektedir.
Boşanma davası sonucunda yalnızca evlilik birliği sona ermez. Davanın kapsamına göre eşlerin ve çocukların geleceğini ilgilendiren önemli konularda da karar verilebilir.
Bunlar arasında çocukların velayeti, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, çocukla kişisel ilişki kurulması ve yargılama giderleri bulunmaktadır.
Evlilik içinde edinilen malların paylaşımı ise kural olarak mal rejiminin tasfiyesine ilişkin ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir.
Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Boşanma davası açmak isteyen kişinin öncelikle evliliğini hangi hukuki sebebe dayanarak sona erdirmek istediğini belirlemesi gerekir.
Boşanma davası açma süreci genel olarak şu aşamalardan oluşmaktadır:
- Boşanma sebebinin ve dava türünün belirlenmesi.
- Yetkili ve görevli mahkemenin tespit edilmesi.
- Boşanma dilekçesinin hazırlanması.
- İddiaları destekleyen delillerin ve gerekli belgelerin belirlenmesi.
- Dava dilekçesinin mahkemeye sunulması.
- Gerekli harç ve gider avansının yatırılması.
- Dilekçeler aşamasının ve duruşmaların takip edilmesi.
- Mahkemenin boşanma ve ferî talepler hakkında karar vermesi.
- Karara karşı başvuru yollarının değerlendirilmesi ve kararın kesinleşmesi.
Boşanma davası açılmadan önce eşlerin anlaşmalı boşanma konusunda uzlaşıp uzlaşamadığı değerlendirilmelidir. Çünkü anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarının şartları, delil gereksinimleri ve yargılama süreçleri birbirinden farklıdır.
Boşanma Davası Açmak İçin Nereye Başvurulur?
Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir.
Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise aile mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemeleri boşanma davalarına bakmaktadır.
Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesi uyarınca boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi ya da eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
Örneğin Diyarbakır’da yaşayan ve yerleşim yeri Diyarbakır olan bir kişi, diğer yasal şartlar da mevcutsa Diyarbakır Aile Mahkemesinde boşanma davası açabilir.
Eşlerin farklı şehirlerde yaşamaları, boşanma davası açılmasına tek başına engel değildir. Ancak hangi mahkemenin yetkili olduğunun somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekir.
Boşanma Davası Açmak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Boşanma davası açılırken sunulacak belgeler, davanın anlaşmalı veya çekişmeli olmasına ve ileri sürülen boşanma sebeplerine göre değişiklik gösterebilir.
Genellikle ihtiyaç duyulan belgeler şunlardır:
- Boşanma dava dilekçesi.
- Kimlik ve tarafların kimlik bilgileri.
- Tarafların adres ve iletişim bilgileri.
- Varsa avukat vekâletnamesi.
- Anlaşmalı boşanma davalarında boşanma protokolü.
- Çekişmeli boşanma davalarında dayanılan deliller.
- Varsa tanıkların isim ve adres bilgileri.
- Nafaka veya tazminat taleplerini destekleyen belgeler.
- Mahkeme tarafından istenen diğer bilgi ve belgeler.
Nüfus kayıtları ve bazı resmî bilgiler mahkeme tarafından ilgili kurumlardan temin edilebilmektedir.
Çekişmeli boşanma davalarında mesaj kayıtları, hukuka uygun şekilde elde edilmiş yazışmalar, sağlık raporları, kolluk tutanakları, banka kayıtları ve tanık anlatımları gibi deliller önem taşıyabilir.
Ancak her belgenin hukuken geçerli delil niteliğinde olduğu söylenemez. Özellikle özel hayatın gizliliğini ihlal ederek veya hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen kayıtların kullanılması ciddi hukuki sorunlara yol açabilir.
Boşanma Davası Açma Şartları Nelerdir?
Boşanma davası açılabilmesi için hukuken geçerli bir evliliğin bulunması ve Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen boşanma sebeplerinden en az birine dayanılması gerekir.
Boşanma sebepleri genel ve özel boşanma sebepleri olarak iki grupta incelenmektedir.
Genel Boşanma Sebebi: Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması
Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinde düzenlenen evlilik birliğinin temelinden sarsılması, uygulamada sıkça ileri sürülen boşanma sebeplerinden biridir.
Bu kapsamda eşler arasında ortak hayatın sürdürülmesini beklenemeyecek derecede etkileyen olayların bulunması gerekir.
Örneğin sürekli hakaret, aşağılayıcı davranışlar, güven ilişkisinin ciddi biçimde zedelenmesi, psikolojik şiddet, fiziksel şiddet ve evlilik yükümlülüklerinin ihlali somut olayın özelliklerine göre boşanma sebebi olarak değerlendirilebilir.
Bununla birlikte her tartışma veya geçimsizlik tek başına boşanma kararı verilmesi için yeterli olmayabilir. Mahkeme, ileri sürülen olayları ve delilleri birlikte değerlendirir.
Özel Boşanma Sebepleri
Türk Medeni Kanunu’nda özel boşanma sebepleri de düzenlenmiştir.
Zina nedeniyle boşanma: Eşlerden birinin evlilik devam ederken zina etmesi durumunda diğer eş, kanunda belirtilen hak düşürücü süreler içinde dava açabilir.
Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış: Eşlerden birinin diğerinin hayatına kastetmesi, ağır şekilde kötü davranması veya ağır derecede onur kırıcı davranışlarda bulunması özel boşanma sebebi oluşturabilir.
Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme: Kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesi ve diğer eş için birlikte yaşamanın beklenememesi durumunda boşanma talep edilebilir.
Terk: Kanunda öngörülen koşullarda, haklı bir sebep olmaksızın ortak yaşamdan uzaklaşılması ve usulüne uygun ihtar sürecinin tamamlanması sonucunda terk nedeniyle boşanma davası açılabilir.
Akıl hastalığı: Türk Medeni Kanunu’nun 165. maddesindeki şartların gerçekleşmesi ve hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi hâlinde boşanma davası gündeme gelebilir.
Her özel boşanma sebebinin kendine özgü ispat koşulları bulunmaktadır. Bu nedenle boşanma dilekçesinde hangi olaylara ve hangi hukuki sebeplere dayanıldığının doğru belirlenmesi önemlidir.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme konusunda ortak iradeye sahip olmaları ve boşanmanın hukuki sonuçları üzerinde anlaşmaları durumunda başvurabilecekleri boşanma yöntemidir.
Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesine göre anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi gerekmektedir.
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir?
Anlaşmalı boşanmanın gerçekleşebilmesi için:
- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
- Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi gerekir.
- Tarafların boşanma iradelerini hâkim huzurunda serbestçe açıklamaları gerekir.
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumuyla ilgili anlaşma sağlanmalıdır.
- Hâkimin taraflar arasındaki düzenlemeyi uygun bulması gerekir.
Hâkim, özellikle çocukların üstün yararını dikkate alarak anlaşmalı boşanma protokolünde değişiklik yapılmasını isteyebilir.
Bu değişikliklerin eşler tarafından kabul edilmesi durumunda boşanma kararı verilebilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin boşanmanın sonuçları hakkındaki ortak iradelerini ortaya koyan yazılı belgedir.
Protokolde özellikle boşanma iradesi, çocukların velayeti, çocukla kişisel ilişki, nafaka ve tazminat konularına yer verilmesi önemlidir.
Taraflar ayrıca mal paylaşımı, ziynet eşyaları, ev eşyaları ve diğer mali konularda da düzenleme yapabilirler.
Ancak protokolde kullanılan ifadelerin açık ve uygulanabilir olması gerekir. Belirsiz hükümler, boşanma sonrasında yeni uyuşmazlıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.
Anlaşmalı Boşanma Tek Celsede Biter mi?
Anlaşmalı boşanma davaları, gerekli şartların yerine getirilmesi ve mahkemenin uygun görmesi durumunda tek duruşmada sonuçlanabilir.
Ancak bu durum her anlaşmalı boşanma davasının aynı gün kesinleşeceği anlamına gelmez.
Duruşma günü verilmesi, tarafların mahkemede dinlenmesi, gerekçeli kararın hazırlanması ve kararın kesinleşmesi ayrı aşamalardır.
Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Çekişmeli boşanma davası, eşlerin boşanma konusunda veya boşanmanın hukuki sonuçları üzerinde anlaşamamaları durumunda gündeme gelir.
Taraflardan biri boşanmak isterken diğerinin boşanmayı kabul etmemesi, çekişmeli boşanma davasına yol açabilir.
Bunun yanında eşler boşanma konusunda anlaşmış olsalar bile velayet, nafaka veya tazminat gibi konularda uyuşmazlık yaşamaları durumunda dava çekişmeli olarak yürütülebilir.
Çekişmeli Boşanma Davasında Hangi Deliller Kullanılır?
Çekişmeli boşanma davalarında ileri sürülen vakıaların hukuka uygun delillerle ispatlanması önemlidir.
Somut olayın özelliklerine göre tanık beyanları, sağlık raporları, kolluk kayıtları, hukuka uygun elde edilmiş elektronik yazışmalar, banka kayıtları ve diğer belgeler delil olarak değerlendirilebilir.
Tanıkların olaylara ilişkin doğrudan bilgi sahibi olmaları, beyanlarının değerlendirilmesi bakımından önem taşıyabilir.
Boşanma davasında yalnızca eşlerden birinin iddialarını dile getirmesi her durumda yeterli değildir. Mahkeme, iddiaların hukuken ispatlanıp ispatlanmadığını değerlendirir.
Çekişmeli Boşanma Davası Kaç Celse Sürer?
Çekişmeli boşanma davalarının kaç duruşmada sonuçlanacağı önceden kesin olarak belirlenemez.
Davanın süresi; tanık sayısına, delillerin toplanmasına, sosyal inceleme raporlarına, tarafların taleplerine, mahkemenin iş yoğunluğuna ve kanun yolu başvurularına göre değişebilir.
Bu nedenle çekişmeli boşanma davasının belirli bir süre içerisinde mutlaka sonuçlanacağı söylenemez.
Boşanma Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?
Boşanma dilekçesi, boşanma davasının temelini oluşturan en önemli belgelerden biridir.
Dilekçede tarafların kimlik ve adres bilgileri, boşanma talebine dayanak oluşturan olaylar, hukuki sebepler, deliller ve mahkemeden talep edilen hususlar açıkça belirtilmelidir.
Özellikle çekişmeli boşanma davalarında yaşanan olayların mümkün olduğunca somut ve anlaşılır şekilde açıklanması önem taşır.
Örneğin yalnızca eşin ilgisiz davrandığının belirtilmesi yerine, bu iddiayı oluşturan somut olayların ve bunların evlilik birliğine etkilerinin açıklanması gerekebilir.
Dava dilekçesinde nafaka, velayet, tazminat ve diğer taleplerin doğru şekilde ileri sürülmesi de hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir.
Usul hukukunda dilekçeler aşaması ve delillerin sunulmasına ilişkin kurallar bulunduğundan, eksik veya hatalı hazırlanmış bir dilekçe yargılama sürecini olumsuz etkileyebilir.
Boşanma Davası İnternetten Açılabilir mi?
Boşanma davası, gerekli teknik ve hukuki şartlar sağlandığında elektronik ortamda da açılabilir.
Adalet Bakanlığı tarafından sunulan UYAP Vatandaş Portalı üzerinden elektronik imza sahibi vatandaşlar hukuk davaları açabilmekte, harç ve masraf ödeyebilmekte ve dava dosyalarını takip edebilmektedir.
Yalnızca e-Devlet şifresiyle giriş yapılması ise elektronik ortamda dava açma yetkisi sağlamaz.
Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Ne Olur?
Boşanma davasının açılmasının ardından mahkeme tarafından dosyanın usule uygunluğu değerlendirilir ve gerekli işlemler gerçekleştirilir.
Çekişmeli boşanma davalarında genel olarak dilekçelerin karşılıklı verilmesi, ön inceleme, tahkikat ve karar aşamaları bulunmaktadır.
Dava Dilekçesinin Karşı Tarafa Tebliğ Edilmesi
Mahkemeye sunulan dava dilekçesi, usulüne uygun olarak karşı tarafa tebliğ edilir.
Davalı eş, yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunabilir.
Genel olarak cevap dilekçesi verme süresi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır. Kanunda öngörülen koşullarda ek süre verilmesi mümkündür.
Ön İnceleme Duruşması
Ön inceleme aşamasında mahkeme, tarafların uyuşmazlık konularını belirler ve yargılamanın sonraki aşamalarına ilişkin gerekli usul işlemlerini gerçekleştirir.
Delillerin Toplanması ve Tanıkların Dinlenmesi
Tahkikat aşamasında mahkeme, tarafların dayandıkları delilleri değerlendirir.
Gerekli görüldüğünde tanıklar dinlenir, ilgili kurumlardan belgeler istenir ve uzman incelemeleri yaptırılabilir.
Mahkemenin Boşanma Kararı Vermesi
Mahkeme, tarafların iddia ve savunmalarını, sunulan delilleri ve uygulanacak hukuk kurallarını değerlendirerek karar verir.
Boşanma talebinin kabul edilmesi durumunda evlilik birliğinin sona erdirilmesine hükmedilir.
Ancak boşanmanın hukuken kesin sonuç doğurabilmesi için kararın kesinleşmesi gerekir.
Boşanma Davasında Nafaka Nasıl Talep Edilir?
Boşanma davalarında ekonomik koşulların korunması amacıyla farklı nafaka türleri gündeme gelebilir.
Tedbir Nafakası
Boşanma davası devam ederken eşlerin ve çocukların geçim ihtiyaçları doğrultusunda tedbir nafakasına karar verilebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 169. maddesi gereğince hâkim, dava süresince eşlerin barınması, geçimi ve çocukların korunması için gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alabilir.
Yoksulluk Nafakası
Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan taraf, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak şartıyla mali gücü oranında diğer eşten yoksulluk nafakası isteyebilir.
Yoksulluk nafakasına karar verilirken tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusur durumları ve kanuni koşullar değerlendirilir.
İştirak Nafakası
İştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine mali gücü oranında katılmasını amaçlar.
İştirak nafakasında temel değerlendirme ölçütlerinden biri çocuğun ihtiyaçları ve üstün yararıdır.
Boşanma Davasında Çocuğun Velayeti Kime Verilir?
Boşanma davalarında çocukların velayeti, en önemli uyuşmazlık konularından biridir.
Velayet konusunda karar verilirken öncelikli ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Mahkeme, çocuğun yaşı, gelişim düzeyi, eğitim durumu, ebeveynlerin bakım imkânları ve diğer koşulları değerlendirir.
Gerekli görüldüğünde sosyal inceleme raporu hazırlanabilir. Çocuğun yaşı ve olgunluğu uygun olduğunda görüşünün alınması da gündeme gelebilir.
Velayetin her durumda anneye veya babaya verileceği yönünde kesin bir kural bulunmamaktadır.
Mahkeme, somut olayın özelliklerine göre çocuğun fiziksel, psikolojik, sosyal ve eğitimsel gelişimini dikkate alarak karar verir.
Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulmasına da karar verilebilir.
Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Tazminat İstenebilir mi?
Boşanma nedeniyle maddi veya manevi zarara uğrayan eş, Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesinde düzenlenen koşullar çerçevesinde tazminat talep edebilir.
Maddi Tazminat
Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu taraf, kusurlu eşten uygun miktarda maddi tazminat isteyebilir.
Manevi Tazminat
Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu diğer eşten manevi tazminat talep edebilir.
Tazminat miktarı belirlenirken olayların ağırlığı, tarafların kusur durumu, ekonomik koşulları ve hakkaniyet ilkesi dikkate alınır.
Her boşanma davasında kendiliğinden maddi veya manevi tazminata hükmedilmez. Kanuni koşulların gerçekleşmesi ve usulüne uygun talepte bulunulması gerekir.
Boşanma Davasında Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Boşanma davalarında en fazla merak edilen konulardan biri, evlilik süresince edinilen malların nasıl paylaşılacağıdır.
Türk hukukunda eşler arasında başka bir mal rejimi seçilmemişse yasal mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir.
Bu rejimde evlilik süresince edinilen malların niteliği, edinilme tarihleri, finansman kaynakları ve kişisel mal olup olmadıkları önem taşır.
Mal paylaşımında değerlendirilebilecek varlıklar arasında taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, şirket payları ve diğer malvarlığı değerleri bulunabilir.
Ancak her malın otomatik olarak eşit şekilde paylaşılması söz konusu değildir.
Miras yoluyla kazanılan veya karşılıksız kazandırma yoluyla edinilen mallar gibi kişisel mal niteliğindeki varlıklar, kural olarak farklı değerlendirilir.
Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma davasından ayrı bir dava konusu olabilir. Boşanma davasıyla bağlantılı olarak açılan mal rejimi davalarında boşanma kararının kesinleşmesi önem taşıyabilir.
Boşanma Davası Açmak İçin Avukat Tutmak Zorunlu mu?
Türkiye’de boşanma davası açmak için avukatla temsil edilme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Kişiler, hukuki şartları yerine getirerek kendi adlarına boşanma davası açabilir ve yargılamayı takip edebilirler.
Ancak boşanma davaları yalnızca evliliğin sona erdirilmesinden ibaret değildir.
Nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı, delillerin sunulması ve usul süreleri gibi konular önemli hukuki sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle özellikle çekişmeli boşanma davalarında hukuki destek alınması, hakların ve yükümlülüklerin doğru değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Boşanma Davası Açma Ücreti Ne Kadardır?
Boşanma davası açılırken mahkeme harçları ve yargılama giderleri söz konusu olmaktadır.
Dava açılışında ödenecek tutarlar, ilgili yılın harç tarifesine ve dosyanın özelliklerine göre değişebilir.
Yargılama sırasında tebligat, tanık, bilirkişi ve diğer işlemler için ek giderler ortaya çıkabilir.
Avukatla temsil söz konusuysa avukatlık ücreti de ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle tüm boşanma davaları için tek ve sabit bir toplam maliyet belirlemek mümkün değildir.
Maddi imkânları yetersiz olan kişiler, kanuni şartların bulunması hâlinde adli yardım imkânlarından yararlanabilir.
Boşanma Davası Açmak İçin Evlilik Süresi Önemli mi?
Evlilik süresi, özellikle anlaşmalı boşanma davalarında önem taşımaktadır.
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Buna karşılık çekişmeli boşanma davası açılması bakımından genel olarak bir yıllık evlilik süresi şartı bulunmamaktadır.
Dolayısıyla evlilik henüz bir yılını doldurmamış olsa bile kanunda düzenlenen boşanma sebeplerinin bulunması durumunda çekişmeli boşanma davası açılabilir.
Eşlerden Biri Boşanmak İstemezse Ne Olur?
Eşlerden birinin boşanmak istememesi, diğer eşin boşanma davası açmasına engel değildir.
Ancak diğer eşin boşanmayı kabul etmemesi durumunda, anlaşmalı boşanmanın koşulları gerçekleşmeyeceğinden çekişmeli yargılama gündeme gelebilir.
Mahkeme, boşanma talebinin hukuki dayanaklarını ve ileri sürülen olayların ispatlanıp ispatlanmadığını değerlendirir.
Boşanma sebeplerinin gerçekleştiğinin kabul edilmesi durumunda, diğer eşin boşanmak istememesi tek başına boşanma kararını engellemez.
Boşanma Davası Reddedilirse Tekrar Dava Açılabilir mi?
Boşanma davasının reddedilmesi, her durumda yeniden boşanma davası açılmasını engellemez.
Özellikle ret kararından sonra ortaya çıkan yeni olaylar, yeni bir boşanma davasının dayanağını oluşturabilir.
Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 166/4. maddesinde özel bir düzenleme bulunmaktadır.
14 Kasım 2024 tarihli 7532 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucunda, boşanma davasının reddine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilmesi mümkün hâle gelmiştir.
Bu düzenlemenin uygulanabilmesi için kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesi gerekir.
Boşanma Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmak için ilk önce ne yapılmalıdır?
Öncelikle boşanmanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olacağı değerlendirilmelidir. Ardından hukuki sebep, talepler ve gerekli belgeler belirlenerek yetkili aile mahkemesine başvurulmalıdır.
Boşanma davasını ilk açan kişi avantajlı mı olur?
Boşanma davasını ilk açan kişinin yalnızca bu nedenle hukuki üstünlük elde etmesi söz konusu değildir. Mahkeme, tarafların iddialarını, savunmalarını ve delillerini değerlendirir.
Kadın veya erkek tek başına boşanma davası açabilir mi?
Evet. Eşlerden her biri, kanuni şartların bulunması durumunda diğer eşin rızası olmadan çekişmeli boşanma davası açabilir.
Boşanma davası açmak için eşlerin ayrı yaşaması gerekir mi?
Genel olarak boşanma davası açılabilmesi için eşlerin önceden belirli bir süre ayrı yaşamış olmaları şart değildir. Ancak terk veya ortak hayatın yeniden kurulamaması gibi özel hukuki sebeplerde farklı şartlar bulunmaktadır.
Çocuk varsa anlaşmalı boşanma yapılabilir mi?
Evet. Çocuk bulunması anlaşmalı boşanmaya engel değildir. Ancak velayet, iştirak nafakası ve çocukla kişisel ilişki gibi konularda yapılan düzenlemelerin hâkim tarafından uygun bulunması gerekir.
Hamileyken boşanma davası açılabilir mi?
Evet. Hamilelik, tek başına boşanma davası açılmasına engel değildir. Ancak doğacak çocuğun hukuki durumu ve korunması gereken menfaatleri somut olay kapsamında değerlendirilmelidir.
Boşanma davasında tanık göstermek zorunlu mu?
Her boşanma davasında tanık gösterilmesi zorunlu değildir. Ancak çekişmeli boşanma davalarında ileri sürülen olayların ispatlanması için tanık beyanlarına ihtiyaç duyulabilir.
Boşanma davası açıldıktan sonra eşler barışırsa ne olur?
Tarafların yeniden bir araya gelmesi, davanın hukuki durumunu etkileyebilir. Davadan feragat edilmesi, davanın geri alınması veya tarafların davranışlarının boşanma sebeplerine etkisi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Boşanma davasında mahkemeye gitmek zorunlu mu?
Anlaşmalı boşanmada hâkimin eşleri bizzat dinlemesi kanuni şarttır. Çekişmeli boşanma davalarında ise duruşmaya katılım ve temsil koşulları farklıdır. Usulüne uygun çağrıya rağmen duruşmaya katılmamanın hukuki sonuçları olabilir.
Boşanma kararı verildiği gün yeniden evlenilebilir mi?
Hayır. Boşanma kararının kesinleşmesi gerekir. Ayrıca kadınlar bakımından Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen üç yüz günlük bekleme süresi, kanuni istisnalar ve mahkeme kararıyla kaldırılma imkânı dikkate alınmalıdır.
Diyarbakır’da Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Diyarbakır’da boşanma davası açmak isteyen kişilerin öncelikle yetkili aile mahkemesini belirlemeleri gerekir.
Diyarbakır’da yerleşim yeri bulunan eşler, kanuni yetki koşulları çerçevesinde Diyarbakır Aile Mahkemelerine başvurabilir.
Diyarbakır’da açılacak boşanma davalarında da Türk Medeni Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanmaktadır.
Dava sürecinde anlaşmalı veya çekişmeli boşanma, nafaka, velayet, tazminat, ziynet alacakları ve mal rejiminin tasfiyesi gibi konular gündeme gelebilir.
Özellikle çocukların bulunduğu, taraflar arasında ekonomik uyuşmazlıkların yaşandığı veya aile içi şiddet iddialarının mevcut olduğu durumlarda hukuki sürecin dikkatli değerlendirilmesi önemlidir.
Aile içi şiddet veya şiddet tehlikesinin bulunduğu durumlarda 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler de talep edilebilir. Bu tedbirler için boşanma davası açılmış olması şart değildir.
Diyarbakır Boşanma Avukatı – Avukat Ayşegül Birtane
Diyarbakır’da avukatlık hizmeti sunan Avukat Ayşegül Birtane, aile hukuku kapsamında boşanma davaları ve boşanmanın hukuki sonuçlarına ilişkin uyuşmazlıklarla ilgilenmektedir.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarının yanı sıra nafaka, velayet, velayetin değiştirilmesi, mal rejiminin tasfiyesi ve aile hukukundan kaynaklanan diğer uyuşmazlıklar, hukuki değerlendirme gerektiren konular arasında yer almaktadır.
Boşanma sürecinde tarafların haklarının, yükümlülüklerinin ve başvurabilecekleri hukuki yolların doğru anlaşılması önemlidir.
Her boşanma davasının kendine özgü koşulları bulunduğundan, uygulanacak hukuki yöntem de somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.
Boşanma Davası Açarken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Boşanma davası, eşlerin evlilik birliğini mahkeme kararıyla sona erdirmesini sağlayan hukuki bir süreçtir.
Ancak boşanmanın sonuçları yalnızca medeni hâlin değişmesiyle sınırlı değildir. Nafaka, velayet, tazminat ve malvarlığına ilişkin haklar, boşanma sürecinin önemli unsurlarını oluşturmaktadır.
Bu nedenle dava açılmadan önce boşanma sebeplerinin, yetkili mahkemenin, gerekli belgelerin ve talep edilecek hakların doğru şekilde değerlendirilmesi önem taşır.
Özellikle çekişmeli boşanma davalarında dilekçelerin hazırlanması, delillerin sunulması ve yasal sürelerin takip edilmesi, yargılamanın sağlıklı ilerlemesi bakımından belirleyici olabilir.
Boşanma davası nasıl açılır? sorusunun cevabı, evliliğin koşullarına, tarafların taleplerine ve somut uyuşmazlığın özelliklerine göre değişebilmektedir.
